Top 7 kinh nghiệm chọn khóa kiểm nghiệm thực phẩm

Nhiều người học xong khóa kiểm nghiệm thực phẩm vẫn không biết bắt đầu từ đâu khi về làm. Lý do thường không phải vì thiếu kiến thức, mà vì khóa học không sát với công việc thực tế. Bài này tổng hợp 7 kinh nghiệm từ quá trình giảng dạy của trung tâm, giúp anh chị chọn đúng khóa và áp dụng được ngay sau khi học.

Vì sao nhiều người học kiểm nghiệm thực phẩm xong vẫn lúng túng khi làm việc

Thị trường hiện có rất nhiều khóa học mang tên kiểm nghiệm, nhưng không phải khóa nào cũng được thiết kế cho cùng một đối tượng. Có khóa giảng nguyên lý rất tốt, nhưng khi ra thực tế học viên không biết lấy mẫu ở đâu hay bảo quản thế nào.

Nhóm hay gặp nhất là nhân viên bếp ăn, cán bộ an toàn thực phẩm ở trường học và sinh viên ngành công nghệ thực phẩm. Mỗi nhóm cần một hướng học khác nhau. Bảy kinh nghiệm dưới đây sẽ giúp anh chị phân biệt điều đó trước khi đăng ký.

Trước hết hãy xác định mục đích học

Nhiều người bỏ qua bước này. Học để hiểu quy trình lấy mẫu khác với học để trực tiếp thực hiện phân tích. Người chỉ cần giám sát và ký hồ sơ không cần đi sâu vào phương pháp đo.

Khi xem một khóa học, anh chị nên hỏi đầu ra kỹ năng là gì. Nếu chương trình chỉ ghi chung chung là cấp chứng chỉ mà không nêu học viên làm được gì sau khóa, anh chị nên cân nhắc thêm.

Người mới vào nghề nên bắt đầu từ nền tảng. Người đã làm lâu năm thường cần đi chuyên sâu vào một vài chỉ tiêu cụ thể, ví dụ vi sinh hoặc kim loại nặng.

Thực hành có thật không, tỷ lệ lý thuyết ra sao

Nghe giảng cả ngày mà chưa từng cầm mẫu thử thì rất khó xử lý tình huống thực tế. Có học viên hiểu lý thuyết khá tốt nhưng vẫn lúng túng khi phải ghi biên bản lấy mẫu tại kho.

Anh chị nên kiểm tra khóa có phần thực hành lấy mẫu, bảo quản mẫu và ghi biên bản hay không. Thực hành thường là phần bị cắt giảm đầu tiên khi lớp đông, nên hãy hỏi trực tiếp đơn vị đào tạo về thời lượng thực hành.

Văn bản pháp lý đang áp dụng có được cập nhật không

Quy định về an toàn thực phẩm và phương pháp lấy mẫu thay đổi khá thường xuyên. Học theo tài liệu cũ rất dễ xảy ra, và hậu quả có thể nặng khi đi kiểm tra.

Anh chị nên hỏi đơn vị đào tạo đang cập nhật theo văn bản nào. Thông tin pháp lý mới nhất vẫn nên đối chiếu lại với cơ quan quản lý, không nên chỉ tin vào lời giảng viên.

Đọc được phiếu kiểm nghiệm là kỹ năng dùng nhiều nhất

Đây là kỹ năng thường bị xem nhẹ, nhưng sau khóa học lại được dùng liên tục. Một phiếu kết quả thường gồm chỉ tiêu đo, phương pháp, giới hạn cho phép và kết luận đạt hay không đạt.

Nếu khóa không cho học viên tự đọc ít nhất một phiếu mẫu và giải thích từng cột, sau khi học anh chị vẫn có thể đọc sai con số. Nên yêu cầu thực hành đọc phiếu ngay trong khóa.

So sánh học phí với giá trị thực nhận được

Học phí cao không đồng nghĩa với chất lượng tốt. Anh chị có thể tham khảo bảng tiêu chí dưới đây khi so sánh các khóa.

Tiêu chí	Nên chọn	Cần cân nhắc
Thực hành	Có phòng thí nghiệm hoặc mô phỏng	Chỉ có lý thuyết
Giảng viên	Có kinh nghiệm tại hiện trường	Chỉ dạy theo sách
Chứng nhận	Ghi rõ đơn vị cấp và thời hạn hiệu lực	Không nêu rõ giá trị sử dụng

Trước khi đóng tiền, anh chị nên yêu cầu xem đề cương chi tiết. Một đề cương rõ ràng thường đi kèm khóa học được tổ chức nghiêm túc.

Những lỗi hay gặp sau khi học xong

Có một số lỗi lặp lại khá nhiều. Lỗi đầu tiên là học xong nhưng không ghi lại quy trình nội bộ để áp dụng về sau, kiến thức sẽ mai một dần sau vài tuần. Lỗi thứ hai là mỗi nhân viên lấy mẫu một kiểu trong cùng một đơn vị, khiến kết quả không so sánh được. Lỗi thứ ba là không lưu hồ sơ kết quả kiểm nghiệm, đến lúc cần truy xuất thì không có gì để tra cứu.

Biến kiến thức thành quy trình nội bộ của đơn vị

Học xong mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng là đưa kiến thức vào lịch làm việc hằng ngày. Anh chị có thể lập lịch lấy mẫu định kỳ và thiết kế biểu mẫu để ghi nhận kết quả.

Nên phân công rõ một người theo dõi kết quả và chịu trách nhiệm xử lý khi có mẫu không đạt. Sau khoảng 3 đến 6 tháng, hãy đánh giá lại quy trình để điều chỉnh cho sát thực tế đơn vị.

Gợi ý ứng dụng trong bếp ăn và trường học

Với bếp ăn tập thể và trường học, việc kiểm tra nguồn thực phẩm và lưu mẫu là việc không thể bỏ qua. Anh chị có thể tìm hiểu thêm về kiểm nghiệm thực phẩm cơ bản để đối chiếu với nhu cầu của đơn vị.

Nếu cần biết quy trình lấy mẫu vi sinh cụ thể, anh chị có thể đọc thêm quy trình kiểm nghiệm vi sinh thực phẩm. Chi phí gửi mẫu cũng nên tính trước, xem tại chi phí kiểm nghiệm thực phẩm và nơi gửi mẫu.

Về đào tạo nội bộ, anh chị có thể tìm hiểu tập huấn an toàn thực phẩm và đối chiếu quy định tại quy định an toàn thực phẩm. Khi đăng ký bất kỳ khóa nào, anh chị nên kiểm tra kỹ đề cương và cam kết thực hành trước. Trung tâm cũng sẵn sàng tư vấn thêm qua MONA Mail.

Câu hỏi thường gặp khi chọn khóa

Người chưa có nền tảng hóa học có học được không?

Hoàn toàn có thể, nhưng nên chọn khóa có phần nhập môn rõ ràng. Anh chị sẽ cần thêm thời gian ôn lại kiến thức nền trước khi vào phần thực hành phân tích.

Chứng nhận sau khóa học có giá trị pháp lý không?

Tùy đơn vị cấp và nội dung khóa học. Anh chị nên hỏi rõ giá trị của chứng nhận và đối chiếu với yêu cầu của cơ quan quản lý nơi mình làm việc.

Nên học khóa ngắn hạn hay dài hạn để áp dụng ngay tại trường?

Nếu cần áp dụng ngay, khóa ngắn hạn tập trung vào quy trình thường phù hợp hơn. Khóa dài hạn phù hợp với người muốn đi sâu vào phân tích chuyên môn.

Cần chuẩn bị gì trước khi tham gia khóa học?

Anh chị nên chuẩn bị ghi chép về quy trình hiện tại của đơn vị, danh sách các chỉ tiêu đang cần kiểm tra và những câu hỏi cụ thể để mang đến lớp.

Làm sao biết khóa học có thực hành thật sự hay không?

Hãy hỏi thời lượng thực hành, số học viên trên mỗi nhóm thực hành và yêu cầu xem hình ảnh hoặc lịch của các buổi trước. Nếu đơn vị ngại trả lời những câu này, anh chị nên cân nhắc lại.